Архівы памяці. У працы, як у баі

Пасля пераможнага заканчэння Вялікай Айчыннай вайны перад былымі франтавікамі адкрываліся вялікія магчымасці. Можна было зрабіць вайсковую кар’еру, паступіўшы ў ваеннае вучылішча, ці пайсці вучыцца на любую грамадзянскую спецыяльнасць. Не патрэбны былі ніякія экзамены, дастаткова было мець накіраванне і выдатную характарыстыку з баявой часці. Многія скарысталіся сваім правам, але большасць вайскоўцаў пасля дэмабілізацыі вярнуліся дадому, да роднай хаты, звыклага жыцця і працы. Сёння пагартаем падшыўку газеты “Сцяг Радзімы” за 1970 год і згадаем нашых землякоў, якія праявілі сябе і ў баі, і ў працы.

Пасля арышту сваіх таварышаў Георгія Казака, Аркадзя Яльніцкага і Мікалая Вайцяховіча Георгій Акуліч пайшоў у партызаны, удзельнічаў у баях, уваходзіў у групу падрыўнікоў пад кіраўніцтвам Рыгора Русіна. Першы свой бой трымаў юнак летам 1942 года, калі партызаны зрабілі засаду на нямецкі абоз з нарабаваным у мірных жыхароў дабром. “Жора Акуліч адным з першых аказаўся ля кінутых ворагам падвод. Каля адной з іх ён заўважыў убітага нямецкага афіцэра, а побач з ім — аб’ёмісты партфель. Партфель належаў каменданту Глускага гарнізона, у ім партызаны знайшлі важныя дакументы. За іх Акуліч атрымаў першую падзяку ад камандавання брыгады”, — расказвае Г. Янкоўскі ў нумары раённай газеты “Сцяг Радзімы” ад 27 кастрычніка. Георгій Акуліч чатыры разы быў адзначаны баявымі ўзнагародамі. Пасля вайны былы партызан працаваў кавалём у калгасе “Радзіма”. Ужо ў мірны час Георгій Дзмітрыевіч атрымаў сваю пятую ўрадавую ўзнагароду — медаль “За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна”, паведамляецца ў артыкуле.

Іван Філіпавіч Мішур ужо ў 17 год стаў байцом і разведчыкам партызанскага атрада імя Кірава. Пасля цяжкага ранення быў перапраўлены за лінію фронту на лячэнне. Пасля выздараўлення ваяваў у Чырвонай Арміі, удзельнічаў у баях за вызваленне Кёнігсберга, Варшавы, Берліна. “Зараз Іван Філіпавіч пасвіць дойны статак у аддзяленні Балашэвічы саўгаса “Вільча”, — паведамляе

Н. Васільева ў нумары ад 6 чэрвеня. — Разам з напарнікам Аркадзем Каранцом ён пасвіць 75 кароў. Статак гэты лічыцца адным з лепшых у саўгасе”. Іван Філіпавіч ганарыцца сваёй прафесіяй, дадае аўтар нататкі. У тое лета ён паставіў перад сабой задачу арганізаваць выпас так, каб даяркі замест 7—9 маглі надойваць 10—14 кілаграмаў малака ў дзень ад кожнай каровы.

Іван Герасімавіч Бобрык удзельнічаў у баях пад Варшавай, на Одэры, Нэйсе, штурмаваў Берлін. Дадому ў вёску Даколь вярнуўся пасля дэмабілізацыі ў 1947 годзе, быў прызначаны брыгадзірам у калгасе “Гвардыя”. Цяжка было на першых парах, не хапала ні цягла, ні сродкаў, барану валаклі па полі жанчыны, адзіны замораны конь ледзь кранаў з месца плуг. Пасля меліярацыі непраходных балот, што ляжалі вакол ракі Даколькі, калгас атрымаў у карыстанне больш за тысячу гектараў асушаных зямель. І вось ужо па 19 цэнтнераў зерневых з гектара збіраюць работнікі пад кіраўніцтвам брыгадзіра. “Доўга дабівалася такіх ураджаяў брыгада. Больш за 20 гадоў працуе брыгадзірам Іван Герасімавіч Бобрык.

За дасягнутыя поспехі ў працы, за старанне і вернасць хлебаробскай справе ён у азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна ўзнагароджан сёлета яшчэ адной урадавай узнагародай”, —  расказваецца ў артыкуле Г. Янкоўскага пра ўзнагароджанне Івана Герасімавіча медалём “За доблесную працу” (раёнка ад 29 кастрычніка).

Заўсёды на пасту Іван Васільевіч Алёхна, піша С. Дзмітрыева 10 лістапада. Адно з чатырох сваіх раненняў ён атрымаў, вызваляючы суседні Акцябрскі раён. Пасля вайны былы франтавік некалькі год узначальваў калгас у роднай вёсцы Доўгі Лес, а з 1950 года працаваў участковым інспектарам. “Разам з двума баявымі медалямі “За адвагу” грудзі старшага лейтэнанта І. В. Алёхны ўпрыгожваюць два медалі “За бездакорную службу ў міліцыі”, — паведамляецца ў артыкуле.

Перадсвяточны нумар ад 7 сакавіка змяшчае расказ намесніка галоўнага санітарнага ўрача раёна В. Марголінай пра медработнікаў, што ў ваенны час сталі на абарону Радзімы. Ганна Кошалева, Кацярына Тарасевіч, Вольга Рудніцкая, Таісія Галамака, Марыя Адзінец пайшлі на фронт медсёстрамі і фельчарамі. Некалькі разоў у час аперацый, калі параненаму тэрмінова патрэбна было пераліванне крыві, не раздумваючы, донарам рабілася Вольга Яфімаўна Рудніцкая. Фельчарам у партызанскім атрадзе імя Варашылава працавала Фядора Пятроўна Чырун. Брыгадны ўрач Палескага партызанскага злучэння Галіна Львоўна Фейгіна ўзнагароджана ордэнам Айчыннай вайны і некалькімі медалямі.

Яны былі звычайнымі людзьмі. Але калі час запатрабаваў стаць героямі, здолелі адгукнуцца на выклік. І на вайне, і на працоўным месцы нашы землякі не шкадавалі сябе, вытрымалі ўсе цяжкасці і дасягнулі перамогі.

А. ЕМЯЛЬЯНАЎ

На здымку: Іван Герасімавіч Бобрык, фота з газеты “Сцяг Радзімы” ад 29 кастрычніка 1970 года