Асаблівым і насычаным на падзеі быў у жыцці жыхароў Глускага раёна 1970 год. У краіне адзначаліся 100-годдзе з дня нараджэння заснавальніка савецкай дзяржавы У. І. Леніна, 25-годдзе Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне, завяршалася восьмая пяцігодка. З гэтай нагоды працаўнікі раёна бралі ў сваёй рабоце павышаныя абавязацельствы, да таго ж выконвалі іх датэрмінова. Сапраўды, працаваць даводзілася шмат: за сябе і за тых, хто не вярнуўся з вайны.

Вялікія змены адбыліся ў жыцці і працы сельскага насельніцтва. У гаспадарках раёна працягваліся мерапрыемствы па электрыфікацыі, механізацыі і хімізацыі сельскай гаспадаркі. У выніку меліярацыйных работ калгасы атрымалі сотні гектараў ворыўных угоддзяў. З 1 ліпеня 1966 года калгаснікі сталі штомесяц атрымоўваць грашовую плату за сваю працу.

У калгасах і саўгасах раёна пабудаваны свінагадоўчыя комплексы і малочнатаварныя фермы, на якіх амаль усе вытворчыя працэсы былі механізаваны. Механізацыя дазволіла жывёлаводам калгаса “Праўда” павысіць прывагі на адкорме свіней з 400 да 600 грамаў, паведамляе ў сваім артыкуле ад 10 студзеня бухгалтар І. Мядзвецкі. Лепшыя жывёлаводы — Вера Фёдараўна Муха і Марыя Паўлаўна Муха.

На першай малочнатаварнай ферме калгаса “Зара”, піша В. Маханька, ад кожнай каровы атрымана па 2909 кілаграмаў малака. Пераможцам спаборніцтва стаў даяр Пётр Сямёнавіч Пацай: на яго рахунку 3542 кілаграмы малака ад кожнай каровы.

У сваёй працы работнікі ферм раёна арыентаваліся на дасягненне даяркі калгаса “Радзіма” А. І. Змітровіч.

У 1969 годзе яна надаіла ад кожнай каровы па 3665 кілаграмаў малака.

Вельмі падрабязна вынікі механізацыі ў сваім артыкуле “На плечы машын” паказаў механізатар калгаса “Дружба” Г. Ляшчынскі (раённая газета “Сцяг Радзімы” ад 10 кастрычніка). За пяць год, адзначае ён, механізацыя сельскагаспадарчых работ у калгасе выйшла на новы ўзровень. Парк гаспадаркі налічвае 16 трактароў, 4 зерневыя і 3 бульбаўборачныя камбайны, шмат прычапных механізмаў. Тэхніку абслугоўваюць 24 механізатары. Транспартныя работы выконваюць 9 аўтамашын. Для рамонту тэхнікі і інвентару пабудавана тыповая майстэрня. Механізаваны працаёмкія працэсы на вырошчванні зерневых і бульбы, а таксама большасць работ на ўсіх фермах. На ферме ў Карніцы наладжана механічнае даенне кароў. Выкарыстанне тэхнікі дазволіла сабраць брыгадзе Ю. К. Станішэўскага рэкордны на той час для калгаса ўраджай бульбы — 235 цэнтнераў з гектара.

Для вырошчвання пшаніцы ў Беларусі не самыя спрыяльныя ўмовы: культура вельмі патрабавальная да ўрадлівасці глебы, цяпла і ўвільгатнення. Аднак, як паказвае змешчаная ў нумары за 10 студзеня справаздача В. Мароза, брыгадзіра першай брыгады калгаса імя Арджанікідзэ, пры гаспадарчым падыходзе можна дабіцца добрага выніку. Спярша зрабілі аналіз глебы і для зніжэння яе кіслотнасці выкарысталі гашаную вапну. Унеслі калійныя, фосфарныя і азотныя ўгнаенні, насенне сорта “Міронаўская-808” пратруцілі граназанам. Правільная агратэхніка дазволіла брыгадзе атрымаць у 1969 годзе па 34 цэнтнеры з гектара.

З улікам памылак пры ўнясенні аміячнай салетры брыгада ўзяла на сябе абавязацельства ў 1970 годзе сабраць не менш за 35 цэнтнераў з гектара і сваю задачу выканала.

Урадзіла “міронаўка” і на полі шостай брыгады калгаса “Радзіма”. Як паведамляе брыгадзір Н. Радзько, кожны з 12 гектараў палетка даў 37,8 цэнтнера зерня пшаніцы.

Трэцяя брыгада калгаса імя Калініна некалькі год вырошчвала куузіку — гібрыдны караняплод, які атрымоўваецца ад скрыжавання бручкі і кармавой капусты. Куузіка падобная на бручку, але большая за яе: кожны караняплод важыць 2—3 кілаграмы, а асобныя экзэмпляры — у тры разы больш. З кожнага гектара паляводы атрымалі больш за 600 цэнтнераў каштоўнай кармавой культуры, піша брыгадзір С. Тонкі ў сваім артыкуле ў нумары за 3 снежня. Выдаюць яе каровам па 14 кілаграмаў на кожную жывёлу штодзень. Гэта дазволіла павысіць надоі малака ў гаспадарцы.

Новая тэхніка і тэхналогія раслінаводства патрабавалі ведаў, таму даводзілася вучыцца непасрэдна на рабочых месцах. З матэрыялаў В. Іванова ў нумары за 10 лютага вядома, што зімой у калгасе “Зара камуны” працавалі курсы агратэхвучобы для брыгадзіраў, звеннявых, кладаўшчыкоў і трактарыстаў. Заняткі праводзіў аграном А. М. Зайцаў і іншыя калгасныя спецыялісты.

Паспяхова развіваліся, павялічвалі выпуск прадукцыі і аб’ёмы вытворчасці прамкамбінат, крухмальны завод, ПМК-61, БМУ меліярацыі. Для сваіх работнікаў яны пабудавалі жыллё, сталоўкі, дзіцячы сад. У канцы года завяршаліся работы па наладцы абсталявання ў новым будынку Глускага масласыраробнага завода — аднаго з буйнейшых на той час прадпрыемстваў рэспублікі ў гэтай галіне харчовай прамысловасці.

Трэба адзначыць, што і тады не ўсё ладзілася і атрымоўвалася, хапала праблем і прыкладаў безгаспадарчасці. Пісьмы, скаргі, заявы насельніцтва больш характарызуюць работу прадпрыемстваў і ўстаноў, чым справаздачы і статыстычныя даведкі. Рабочыя брыгады “Дварэц” пісалі ў газету, што брыгадзір загадаў адвезці цёшчы ў вёску Туркі больш саломы, чым яна выпісала. Работнікі калгаса “Праўда” таксама скардзіліся на свайго брыгадзіра і паведамілі пра яго п’янства і махлярствы пры налічэнні заработнай платы. У асобных гаспадарках парушаліся правілы прыгатавання кампостаў і захавання мінеральных удабрэнняў, у неналежным стане ўтрымлівалася тэхніка.

З гэтай прычыны на кожным прадпрыемстве ствараліся групы і пасты народнага кантролю, якія выяўлялі недахопы і прымалі меры па іх выпраўленні. Сакратар партарганізацыі БМУ меліярацыі В. Пятроўскі напісаў у газету пра ліквідацыю парушэнняў пры захаванні гаруча-змазачных матэрыялаў, нарыхтоўцы металалому, рамонту тэхнікі. Акрамя з’яўлення на працу ў нецвярозым стане і выкарыстання тэхнікі ў асабістых мэтах, выяўлены выпадак угону трактара на 27 гадзін і выкарыстанне яго на пабочных заработках.

На працягу пяцігодкі многія працаўнікі павышалі свае пачатковыя абавязацельствы і паспяхова іх выканалі.

У кастрычніку 1970 года асноўныя паказчыкі гаспадарчага развіцця раёна на пяцігодку былі дасягнуты датэрмінова. Асабліва выніковай была работа меліяратараў. Пяцігодку яны выканалі амаль за чатыры гады: асушылі і перадалі гаспадаркам больш за восем тысяч гектараў тарфянікаў, піша В. Траяноўскі ў нумары за 21 сакавіка. Бясспрэчным лідарам сярод перадавікоў стаў Мікалай Мікітавіч Лугін, які за чатыры гады выканаў два пяцігадовыя планы.

А. ЕМЯЛЬЯНАЎ

Фота з нумароў газеты “Сцяг Радзімы” ад 10 кастрычніка і 7 лістапада 1970 года